2025 Staat voor de rechtshandhaving Sint Maarten: waarborging mensenrechten en het burgerperspectief binnen de rechtshandhaving.

St. MaartenMei 2026Pers
2025 Staat voor de rechtshandhaving Sint Maarten: waarborging mensenrechten en het burgerperspectief binnen de rechtshandhaving. illustration
Philipsburg, Sint Maarten - De Raad schetst in de Staat van de rechtshandhaving 2025 de belangrijkste overkoepelende ontwikkelingen binnen de rechtshandhaving. Dit doet de Raad voor Caribisch Nederland, Curaçao en Sint Maarten. De Staat voor Sint Maarten is eind april aangeboden aan de minister van Justitie en de Staten van Sint Maarten. Vanuit het perspectief van samenwerking en onderlinge verplichtingen worden (onder meer) thema’s als waarborging van mensenrechten, forensische zorg, gegevensbescherming en het burgerperspectief besproken. Daarnaast blikt de Raad terug op zijn bevindingen, werkzaamheden en op de inzet van zijn mededelingsbevoegdheid in verband met de naleving van mensenrechten.

Burgerperspectief
Rechtshandhaving en rechtspleging behoren tot de kerntaken van de overheid ter bescherming van de veiligheid van individuele burgers en van de samenleving als geheel. Hierbij kunnen voor de burgers ingrijpende middelen worden ingezet en maatregelen worden genomen. Het burgerperspectief betekent dat burgers erop moeten kunnen vertrouwen dat de justitiële keten rechtvaardig handelt en regels naleeft; als dat niet zo is, moeten organisaties dit signaleren én corrigeren. Inspecties van de Raad controleren die naleving en doen zo nodig aanbevelingen voor verbetering.

Waarborging mensenrechten
Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden vormt het kader voor de kernwaarden van de democratische rechtsstaat. Elk van de landen binnen het Koninkrijk is zelfstandig verantwoordelijk voor het zorgdragen voor de verwezenlijking van de mensenrechten, rechtszekerheid en deugdelijk bestuur, terwijl het Koninkrijk als geheel verantwoordelijk is voor waarborging van deze waarden. Deze waarborgfunctie kan worden bewerkstelligd door inzet van instrumenten door de Koninkrijksregering. Een andere mogelijkheid is intensievere samenwerking tussen de landen.

Mededeling aan Staten en Rijksministerraad
De Raad inspecteert al sinds 2013 het gevangeniswezen in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Voorts monitort de Raad al ruim 10 jaar op verzoek van het JVO de aanbevelingen van de European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (CPT).

Het gebrek aan opvolging (van een deel van de aanbevelingen) komt al jaren regelmatig naar voren. In juni 2025 luidde de Raad de noodklok. Voor het eerst in zijn bestaan maakte hij gebruik van zijn bevoegdheid tot het doen van een mededeling ex artikel 32 Rijkswet Raad voor de rechtshandhaving aan de Staten van Sint Maarten alsmede de Raad van ministers van het Koninkrijk.

De Raad stelt dat de ernstige levensbedreigende crisissituatie (opstand en brand) in de gevangenis te Point Blanche in mei 2025 mede is veroorzaakt door jarenlange, structurele nalatigheid en het stelselmatig niet opvolgen van zijn aanbevelingen. Hij dringt aan op een voortvarende, integrale aanpak met maatregelen om de veiligheid en mensenrechten van eenieder in de gevangenis te waarborgen. Ook vraagt hij van de daarvoor verantwoordelijken blijvende aandacht voor de nog altijd kwetsbare en risicovolle detentieomstandigheden.

Oplossingsrichting rechtshandhaving in Sint Maarten
Om de rechtshandhaving in de democratische rechtsstaat goed te laten functioneren en fundamentele rechten, rechtszekerheid en goed bestuur te waarborgen, zijn meerdere acties nodig. Dit vraagt om een holistische en brede overheidsstrategie met landsoverstijgende samenwerking, gedeelde verantwoordelijkheid voor hardnekkige structurele problemen en duidelijke prioritering. De Raad ziet de belangrijkste oplossingsrichting in intensievere samenwerking binnen en tussen de landen.

Aanbieden rapport en reactie
Net als in voorgaande Staten wijst de Raad wederom op de verantwoordelijkheden van de Staten alsmede de minister van Justitie. Dit omdat de rapporten van de Raad op Sint Maarten al vele jaren niet of niet consequent overeenkomstig de Rijkswet Raad voor de rechtshandhaving met een reactie aangeboden worden aan de Staten.

Weerbaarheid van het justitie-personeel
De Raad herhaalt ook zijn oproep ook specifieke aandacht te hebben voor de fysieke en mentale weerbaarheid van het justitie-personeel. Het personeel zet zich dag en nacht in voor de veiligheid van eenieder. Dit terwijl vaak niet aan de randvoorwaarden wordt voldaan of de benodigdheden daarvoor ter beschikking worden gesteld om het werk veilig te kunnen (blijven) uitvoeren. De Raad constateert ook in 2025 dat de medewerkers binnen de justitiële keten zich desondanks dagelijks blijven inzetten voor een veiligere samenleving en spreekt daarvoor zijn dank uit.

Website Raad
De Staten van de rechtshandhaving Sint Maarten 2025 (in het Nederland en Engels beschikbaar met infographic), Caribisch Nederland 2025 en Curaçao 2025 en alle andere publicaties van de Raad zijn digitaal beschikbaar op de website van de Raad:

Eind.
Meer pers →
Raad voor de rechtshandhaving preloader